15 January 2026

Ipotekada foizlar qanday hisoblanadi?

1. Anuitet to‘lov usuli

Bu eng keng tarqalgan usul.

Qanday ishlaydi?

Har oy bir xil summa to‘laysiz

Oylik to‘lov ichida:

• avval foizlar,
• keyin asosiy qarz yopiladi

Dastlabki yillarda foizlar ulushi ko‘p bo‘ladi

Misol:

• Kredit: 120 mln so‘m
• Muddat: 20 yil
• Yillik foiz: 18%

Boshlanishida oylik to‘lovning katta qismi foizga ketadi, qarz qoldig‘i sekin kamayadi.

Kimlar uchun qulay?

• Barqaror oylik daromadi borlar uchun
• Oylik to‘lov bir xil bo‘lishini xohlaganlar uchun

2. Differensial to‘lov usuli

Kamroq tarqalgan, lekin arzonroq chiqadi.

Qanday ishlaydi?

• Asosiy qarz teng qismlarga bo‘linadi
• Foiz faqat qolgan qarzga hisoblanadi
• Oylik to‘lov:
  boshida katta,
  keyin asta-sekin kamayib boradi

Afzalligi:

• Umumiy foiz kamroq to‘lanadi

Kamchiligi:

• Dastlabki oylarda to‘lov og‘irroq

Foizni oylik qanday hisoblashadi?

Banklar yillik foizni oyga bo‘lib hisoblaydi:

Oylik foiz = Yillik foiz ÷ 12

Masalan:

• 18% ÷ 12 = 1,5% oyiga
• Agar qarz qoldig‘i 100 mln bo‘lsa:

100 mln × 1,5% = 1,5 mln so‘m foiz